آب و فعالیت بدنی

تعادل آب و الکترولیت ها برای عملکرد تمام اندام ها و حفظ سلامت کلی امری حیاتی است. آب محیطی مناسب برای واکنش های بیومکانیکی درون بافت های سلولی فراهم می کند و کمپارتمان ها برای حفظ حجم خونی مناسب و عملکرد درست سیستم های قلبی و عروقی ضروری می باشند. توانایی بدن برای توزیع مجدد آب درون کمپارتمان ها، یک حجم ذخیره ای برای به حداقل رساندن کمبود مایعات می باشد، هر کمپارتمان بدن مشتمل بر الکترولیت ها است و غلظت و ترکیب مواد مذکور برای انتقال مواد بین کمپارتمان ها سلولی و بین سلولی و برای حفظ پتانسیل الکترومکانیکی غشاء حیاتی می باشد.

فعالیت بدنی و استرس های گرمایی هر دو می توانند باعث عدم تعادل آب و الکترولیت ها شوند که لازم است این امر جبران گردد. به طور معمول افراد در حین تمرین در هوای گرم به علت در دسترس نبودن آب و مایعات کافی و یا عدم هماهنگی بین تشنگی و نیازهای مایعات دچار از دست دادن آب می شوند. در این حالت افراد در آغاز تمرین دچار از دست دادن آب (دهیدراسیون) می شوند اما در طی یک دوره طولانی درمان می شوند، اشخاصی که بیش از حد در اثر گرما دهیدراته شده اند اثرات معکوس چشمگیری را تجربه خواهند کرد، به طور کلی از دست دادن بیش از حد آب بدن، تقلاهای فیزیولوژیک را افزایش می دهد، عملکرد بدنی را کاهش می دهد و فواید تنظیم گرمایی ایجاد شده به وسیله آمادگی هوازی بالا را خنثی می کند. اگر تمرین شدید به وسیله اشخاصی که بیش از حد آب بدن خود را از دست داده اند صورت گیرد باید فوریت های پزشکی اقدام گردد.
آب رسانی مجدد پس از فعالیت بدنی، البته پیش گیری بهترین راه کار درمان دهدراسیون (از دست دادن آب) می باشد. با وجود این چنان که قبلا بیان شد برای بیشتر افراد جایگزین کردن مایعات از دست رفته هنگام فعالیت ورزشی دراز مدت به ویژه در وضعیت مسابقه دشوار است. بنابراین، دهیدراسیون ناشی از فعالیت ورزشی همواره مسئله مورد توجه بوده است و به همین دلیل پژوهش هایی برای بررسی روش های مطلوب جایگزینی مایعات یا آبرسانی مجدد در دوره ریکاوری صورت گرفته است.


لازم به گفتن است که در فردی که دچار دهیدراسیون شده است در مقایسه با نوشیدنی های کربوهیدراتی - الکترولیتی و نوشیدنی های الکترولیتی با غلظت زیاد (۸۰ تا ۱۰۰میلی مول در لیتر) نوشیدن آب خالص باعث نگهداری کمتر مایعات در بدن می شود. دلیل این اختلاف آن است که مصرف نوشیدنی های کربوهیدراتی و الکترولیتی باعث می شود اسمولاریته خون در سطح بالاتری حفظ شود. اسمولاریته بالا محرک هورمون آنتی دیوریتیک (ضد ادراری) است که باعث احتباس آب به وسیله کلیه ها شده و در نتیجه دفع کمتر مایعات از راه ادرار می شود همچنین یافته هایی وجود دارند که نشان می دهند که نوشیدنی های کربناتی (کربنات دار) به اندازه نوشیدنی های غیر کربناتی (فاقد کربنات) در آب رسانی مجدد مفیدند، براساس شواهدی که نشان می دهد مصرف گلیسرول می تواند اسمولاریته مایعات بدن را افزایش داده و حجم ادرار را کاهش دهد و این امر حتی زمانی که با محلول های الکترولیتی مقایسه شوند مصرف گلیسرول اظافی همراه با محلول های کربوهیدراتی - الکترولیتی می توانند در آب رسانی مجدد موثر واقع شوند.

چه کسانی در معرض خطر کم آبی قرار دارند؟

بسیاری از مربیان مدارس فوتبال برای کودکان و نوجوانان که کلاس های خود را بخصوص در فصل تابستان بین ساعت های ۱۰ تا ۱۲ صبح و یا ۳ تا ۵ بعد از ظهر برگزار می کنند و یا حتی بسیاری از رشته های ورزشی سالنی مثل فوتسال، بسکتبال، والیبال و ... در فصل تابستان به علت اشباع بخار آب در هوا، تعریق کمتری صورت می گیرد باید به مقوله آب رسانی توجه زیادی کنند و اجازه مصرف آب در جلسات تمرینی را بدهند و حتی می توانند به عنوان پاداش ورزشی، مصرف آب را اجرا نمایند. مثلا مربیان مدارس فوتبال می توانند جهت تشویق به نوشیدن آب در کودکان، به عنوان پاداش در قبال یک کار قابل قبول، نوشیدن آب را در نظر بگیرند.

نتیجه گیری

با توجه به اهمیت آب و مایعات بدن برای افراد و به خصوص کودکان و نوجوانان که در سنین رشد هستند، در زمان عادی و خصوصاً فعالیت بدنی توجه ویژه ای باید صورت گیرد و به آب رسانی در زمان قبل از ورزش، در حین ورزش و پس از فعالیت های بدنی تأکید گردد.

منابع:

​رابرت ا. رابرگز - اسکات ا. رابرتس، اصول بنیادی فیزیولوژی ورزشی (۱)، ترجمه دکتر عباسعلی گایینی و دکتر ولی ا.. دبیدی روشن، انتشارات سمت ، تهران، ۱۳۸۷.

گایتون - هال، فیزیولوژی پزشکی، ترجمه دکتر فرخ شادان، ویرایش دوازدهم ۲۰۱۱، جلد اول، انتشارات چهر، تهران، ۱۳۸۹.

Coyle. E.F, Fluid and fuel intake during exercise, J Sport Sci, 2004 Jan; 22(1): 39-55.

Javier. Abian-vicen., Juan. Del. Coso., Criatina Gonzalez, Juan. Jose. Salinero., Pablo. Abian. Analysis of dehydration and strength in elite badminton players, Plos One 7(5), may 2012, Volume7, issue5.

Shirreffs. S.M.,Armstrong. L.E.,Cheuvront. S.N. Fluid and electrolyte needs for preparation and recovery from training and competition. J Sports Sci. 2004 Jan; 22(1): 57-63.

Van. Rosendal. S.P, Osborne. M.A., fassett. R.G.,coombes. J.S., Physiological and performance effects of glycerol hyperhydration and rehydration, Nutr Rev, 2009 Des; 67(12): 690-705.

بازتوانی قلبی عروقی (قسمت دوم)
بررسی تطبیقی الگوهای تغذیه ای ایران و کشورهای جهان...

Related Posts

 

نظرات

هیچ نظری هنوز
هم اکنون ثبت نام شده? از اینجا وارد شوید
مهمان
چهارشنبه, 29 اسفند 1397
اگر شما می خواهید که ثبت نام کنید فیلد نام و نام کاربری را پر کنید.

صفحه اول . درباره ما . ارتباط با ما . تبلیغات

© 1394 -  تمامی حقوق مادی و معنوی این وبسایت برای “بهینه سازان وب ایران” محفوظ است .

طراحی سایت : ترانگل