بررسی تطبیقی الگوهای تغذیه ای ایران و کشورهای جهان و معرفی یک الگو

به تازگی تحلیل الگوی غذایی به عنوان روش مکمل به منظور ارتباط رژیم غذایی و خطر بیماری های مزمن مورد استفاده قرارگرفته است. کشف الگوی تغذیه ای کامل، نسبت به تک تک افراد به طور فزاینده ای در امتحان کردن رژیم غذایی و ارتباط بیماری مهم شده اند. شناختن رژیم (رژیم های) مطلوب برای جلوگیری از بیماری مزمن یک حق تقدم سلامت عمومی است. تغذیه نقش مهمی را در حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری ها ایفا می کند. یک رژیم غذایی سالم می تواند خطر بیماری های پیشرونده مانند انواع بیماری های قلبی عروقی، سرطان ها و دیابت را کاهش دهد. امنیت غذا و تغذیه زمانی حاصل می شود که همه افراد در همه زمان ها مقدار کافی و با کیفیت از غذاهای متنوع با محتوای مواد غذایی ایمن برای تامین احتیاجات رژیم غذایی مصرف کنند و یک زندگی فعال و سالم توام با بهداشت محیط، سلامت و مراقبت مکفی داشته باشند. تعیین الگوی مصرف مواد غذایی راهنمای مفیدی برای آموزش افراد، ارتقا سواد غذایی و سیاست گذاری های تغذیه ای می باشد و همچنین به محققان کمک می کند تا الگوهای موجود و ارتباط آنها با عوامل خطر بیماری زایی را بشناسند، به علاوه، تحلیل الگوهای غذایی، راهنمای مفیدی برای تدوین توصیه های عملی تغذیه ای به مردم است زیرا شرح توصیه ها در قالب الگوی مصرف غذایی برای مردم قابل فهم تر از بیان آنها به صورت مواد غذایی است. با توجه به اینکه الگوی مصرف مواد غذایی در بیشتر کشورها، نژادها، طبقات اجتماعی و فرهنگ های مختلف با هم متفاوت است و گذار تغذیه ای یک رویداد جهانی به معنی تغییر در کیفیت و کمیت الگوی مصرف مواد غذایی می باشد لذا با توجه به مطالب گفته شده در این مقاله سعی شده است تا با بررسی الگوی تغذیه ای مردم ایران و مقایسه با بعضی از رژیم های غذایی شناخته شده یک الگوی غذایی سالم ارایه گردد.

رژیم غذایی ایرانی

رژیم غذایی ایرانی بر پایه گندم می باشد، با تنوعی از به طور نسبی نان های گندم کامل، غیر پالایش شده، ورنیامده که بخش مهمی را تشکیل می دهند. برنج یک غله دیگر است. اما به خاطر قیمت بالایش بیشتر به دست سرمایه داران می رسد تا فقرا. فراورده های لبنی که به طور گسترده مصرف می شوند اکثراً به صورت پنیر تازه و ماست می باشد، مقدار زیادی میوه و سبزی کاشته و مصرف می شود، و گوشت، ماکیان و ماهی بسیار گران هستند. مغزها (گردو، فندوق و ...) به طور منظم و به مقدار کم مصرف می شود. نتایج مطالعات پراکنده در شهرهای مختلف نشان دهنده مصرف ناکافی برخی مواد غذایی در ایران می باشد، به عنوان مثال برخی محققین گزارش کردند که در خانوارهای شهرستان کرمانشاه، میزان مصرف سبزیجات ۷۸% موارد، لبنیات ۴۴% موارد، گوشت و حبوبات ۷/۳۴% موارد و میوه ۳/۲۳% درصد موارد کمتر از مقادیر توصیه شده هرم غذایی بوده است. خانوارهای ایرانی از الگوی تغذیه معقولی برخوردار نیستند. آنها بیشتر شکم خود را سیر می کنند و از مصرف عناصر ریزمغذی و مواد غذایی اساسی غافل هستند. شیر و لبنیات، تخم مرغ و سبزی و میوه به ترتیب ۲۵% ، ۲۰% ، ۲۵% کمتر از مقادیر توصیه شده در سبد غذایی مطلوب پیشنهادی است. به طور کلی افراد جامعه ۲۰% آهن مورد نیاز و ۳۵% کلسیم مورد نیاز مورد نیاز خود را از رژیم غذایی دریافت نمی کنند. بررسی الگوی تغذیه مواد غذایی در کشور نشان دهنده نامتعادل بودن رژیم غذایی و عدم تنوع کافی آن است. همچنین مصرف قند و شکر که صرفا ماده ای انرژی زا است بالا بوده و در حال افزایش یافتن است. ایرانی ها ۱۵گرم نمك مصرف می کنند درحالیکه میانگین جهانی باید ۶ گرم باشد. مصرف شیر و فرآورده های آن بسیار کمتر از مقادیر متعارف توصیه شده برای گروههای سنی مختلف است و سهم انواع گوشت از کل انرژی به رغم افزایش مصرف سرانه از متوسط جهان و حتی از کشورهای حال توسعه کمتر است.

رژیم غذایی غربی

کشورهای صنعتی دارای الگوی مصرف زياد غذاهای حیوانی، گوشت و تخم مرغ، ماهی، شیر و چربیهای حیوانی هستند، در حالی که در کشورهای درحال توسعه، عمده غذای مصرفی خانواده ها، گیاهی و غلات است. رژیم غذایی غربی که به دلیل حجم بالای کربوهیدارت های ساده، مواد غذایی عمل آوری شده و گوشت کارخانه ای با گروه اصلی بیماری های مزمن ارتباط دارند بسیاری از آن ها مختص فرهنگ شهرنشینی است. رژیم غذایی غربی به خاطر داشتن چربی اشباع شده، لبنیات و کربوهیدرات تصفیه شده به طور قوی در افزایش شیوع چاقی، دیابت و بیماری قلبی عروقی دخیل هستند، در حقیقیت رژیم غذایی به عنوان علت اصلی بیماری و مرگ و میر در کشورهای غربی به خصوص آمریکا مطرح می باشد. رژیم غذایی غربی به وسیله جذب بالای اسیدهای چرب امگا ۶ و اشباع شده جذب چربی امگا ۳ کاهش یافته و استفاده زیاد نمک و همچنین شکر تصفیه شده شناخته شده است.

یکی از اثرات بالقوه مضر چربی افزایش سیستم پروستا گلدندین می باشد و سبب تحریک مسیر pge2 می شود ،pge2 پیش التهابی بوده سبب افزایش تولید il-17 و فعال سازی ماکروفاژها در میان سایر مسیرها می شود. پژوهش های حیوانی نشان داده اند که مصرف نمک زیاد در رژیم غذایی ممکن است همچنین التهاب میانجی شده il-17 گردد و بیماری خود ایمنی را بدتر می نماید. اگرچه پیش بینی درباره این که چگونه سیستم مذکور در انسان ها عمل می نماید نیازمند پژوهش های بیشتری است.

رژیم غذایی آسیایی

برنج بخش عمده رژیم غذایی آسیایی است و سایر کربوهیدرات ها به مقدار کمتری مصرف می شود. گفته می شود مصرف بالای برنج سفید عامل شیوع دیابت باشد. غذای رایج آسیایی با غذای غربی ها متفاوت است و مسئول ویژگی های سالم مخصوص می باشد.

رژیم غذایی مدیترانه ای

رژیم غذای مدیترانه ای شامل عوامل ذیل می باشد: جذب بالای مواد غذایی گیاهی بخصوص میوه ها و سبزیجات، غلات و نان های کامل، حبوبات، دانه و مغزها (گردو و فندق و ...)، روغن زیتون به عنوان یک منبع چربی مقدار متوسط پنیر و ماست، مقادیر کم گوشت قرمز و مقدار متوسط ماهی می باشد. رژیم غذایی مدیترانه ای بوسیله جدب بالای بتا کاروتن، ویتامین گروه B ،C و D، اسید فولیک، پولی فنول ها و سایر فیتوکمیکال ها توصیف می شوند. در رژیم غذایی مدیترانه ای، روغن زیتون یک نقش اساسی در هرم غذایی بازی می کند. روغن زیتون در میانه هرم قرار می گیرند و به خاطر دارا بودن کیفیت بالای تغذیه ای به عنوان منبع اصلی روغن نقش بازی می کند. گزارش شده است روغن زیتون رابطه معکوس با بعضی از سرطان ها دارد و شناخته شده است که اثر مثبتی بر چربی خون و سیستم قلبی عروقی دارد.

بحث و نتیجه گیری

بر اساس بررسی رژیم غذایی مشهور جهانی، یک مدل پیشنهاد شده است. الگوی غذایی پیشنهادی در این مدل تا حدودی با الگوی تغذیه ای مدیترانه ای مطابقت دارد. ارتباط بین تغذیه و بیماری های مزمن مثل دیابت، چاقی، اضافه وزن، فشارخون و..... به خوبی مستند شده است. نتایج نشان می دهند که الگوی تغذیه ای غربی غنی از گوشت قرمز، گوشت های فرآوری شده، غلات تصقیه شده و لبنیات پرچرب با مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی ارتباط دارد، اما با غلظت لیپیدهای سرمی ارتباطی یافت نشد. این یافته ها نشان می دهند که عوامل مهم تری نسبت به لیپید سرمی وجود دارند که ارتباط میان رژیم غذایی و بیماری های قلبی عروقی را واسطه گری می کنند. پیروی از رژیم غذایی مدیترانه ای به خاطر استفاده از روغن زیتون، میوه و سبزی فراوان، گوشت و چربی کم با سلامت بهتر افراد ارتباط دارد که با پژوهش هایوی تیلو (۲۰۱۵)، جان ویلی و همکاران (۲۰۱۶)؛ مایلزایان و همکاران (۲۰۱۴)، سباستین ورجی و همکاران (۲۰۰۹) همخوانی دارد.

منابع:

دماری، بهزاد و همکاران. مدل مفهومی امنیت غذا و تغذیه در ایران. سلامت اجتماعی، دوره ۴، شماره ۳، صفحات ۲۳۷ - ۲۲۷. ۱۳۹۰.

شیرزاد و همکاران. بررسی الگوی مصرف مواد غذایی در خانوارهای مناطق روستایی منطقه فلاورد شهرستان لردگان، محله ره آورد سلامت، دوره ۱، شماره ۳. ۱۳۹۴.

صفریان، محمد. بررسی الگوهای غذایی، نمایه تغذیه سالم و عوامل خطر سنتی بیماری های قلبی عروقی در بزرگسالان ۳۵ تا ۶۵ ساله شهر مشهد. مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد. سال ۵۶، شماره ۴، صفحات ۲۳۵ - ۲۲۶. ۱۳۹۲.

عبدی، فاطمه و همکاران. بررسی و مقایسه الگوی مصرف غذایی در ایران و جهان: مقاله مروری. مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا، سال پنجم، شماره ۲. ۱۳۹۴.

نقوی و همکاران. بررسی ارتباط بین الگوی تغذیه و سلامت روان کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی. مجله طب نظامی، دوره ۵، شماره ۲. صفحات ۱۵۶ - ۱۴۹. ۱۳۹۲.

Myles. a Ian. (2014). fast food fever: reviewing the impact of the western diet on immunity, nutrition journal. Nutrition Journal.

sonya. vasta., et al. (2014). meditarranean diet and longevity: an example of nutracuticals? Current vascular pharmacology.

Thorpe., et al. (2016). A comparioson of dietary patterns derived by principal component analysis and cluster in older Australians, International Journal Nutritional and Physical Ativity, 13,30.

Verjen. sebastien. ( 2007) influence of ethnic origin(Asian v.caucasian) and background diet on the bio availability of dietary isoflavones,british jornal of nutrarition,102,1642-1653.

Viltelo. V. (2016). The new modern mideterranean diet Italian pyramid, Ann Ig, 28: 179-186.
آب و فعالیت بدنی
دیابت و فعالیت های ورزشی

Related Posts

 

نظرات

هیچ نظری هنوز
هم اکنون ثبت نام شده? از اینجا وارد شوید
مهمان
جمعه, 28 تیر 1398
اگر شما می خواهید که ثبت نام کنید فیلد نام و نام کاربری را پر کنید.

صفحه اول . درباره ما . ارتباط با ما . تبلیغات

© 1394 -  تمامی حقوق مادی و معنوی این وبسایت برای “بهینه سازان وب ایران” محفوظ است .

طراحی سایت : ترانگل